over het voorontwerp bestemmingsplan Veerplein

veerplein-luchtfoto.jpg (18346 bytes) Luchtfoto van de Schuitenwal tussen de bebouwing van het Veerplein, de Nieuwstraat en de Ringdijk. Midden onder is het voormalige Veerhuis.

 

een korte voorgeschiedenis   door Lucien den Arend

In het begin van de jaren dertig van deze eeuw begon de aftakeling van het Veerpleingebied. De historische zuidwestelijke zijde werd afgebroken om plaats te maken voor hoogbouw met winkels, in verband met de centrumfunctie van het Veerplein. In de jaren zestig krijgen de plannen vorm om het gebied te saneren. Het achtiende eeuwse herenhuis op de hoek by de rivier werd gebruikt om het pontengat te helpen dempen. Een geheime prijsvraag onder grote architecten werd door het college uitgeschreven. Bewoners van het gebied formeerden in 1973 een werkgroep, Werkgroep Veerplein geheten. Na vijf jaar onderhandelen lukte het om de gemeentebestuur mee te krijgen om tot renovatie over te gaan. Enkele panden die reeds ten behoeve van de sanering in eigendom van de gemeente waren gekomen zijn aan beeldende kunstenaars verkocht. Een nieuw bestemmingsplan werd ontwikkeld om het karakter van het gebied te behouden en een projectontwikkelaar was bereid de reeds opengevallen gaten weer op te vullen met lagere bebouwing. Er was wel een vertekening van twee meter toegepast om iets boven de toegestane hoogte uit te komen. De bestaande bebouwing was nemelijk twee meter hoger getekend. Dat was niets vergeleken bij de huidige gang van zaken. Het leek eindelijk de goede kant uit te gaan ondanks vele valkuilen.

Medio jaren tachtig is in overleg en in samenwerking met de bewoners het gebied op bovenstaande foto als gemeenschappelijke tuin aangelegd en is hun verzekerd dat dit niet zonder hun toestemming zou worden veranderd. Ook werd de oude benaming Schuitenwal weer in ere hersteld. In de tweede helft van de jaren tachtig werd het Veerplein civieltechnisch, in verband met de dijkverhoging, aangepast. De vormgevende discipline kwam niet aan haar trekken. Men had weinig oog voor de kleinschalige an gevoelige omgeving. De rest van het gebied werd als represaille in de bestaande staat gelaten; dit terwijl op tekening het gehele gebied onder hande genomen zou worden. Achteraf gezien is dit gunstig omdat niet alle historische bestratingsmaterialen aan Barendrecht verkocht zijn. De directie gemeentewerken had namelijk een eigenhandige enorme ophoging van het zogeheten Torrehoofd weer moeten afgraven. De gemeenteraad had immers niet daartoe besloten, en bewoners en winkeliers hadden zich verzet tegen het terechtkomen in een soort droogbak.

In de eerste helft van de jaren negentig is op initiatief van de bewoners en betrokken deskundigen in overleg met wethouder Vogelaar een projectgroep ontstaan de de voorwaarden zou scheppen voor een deskundig evenals grondig eerherstel van het Veerpleingebied. Een plan werd opgezet om samen met de Zwijndrechtse burgerij en bewoners van het gebied tot een democratische procedure te komen om dit doel te bereiken. Wij stonden hoog op de prioriteitenlijst. Ik zelf maakte een makette van de bestaande situatie, en architect Karel Drexhage maakte enkele praatmodellen om de diverse mogelijkheden te illustreren. Er werd een begin gemaakt met het inventariseren van ideeŽn uit de bevolking. Enkelke goedbezochte avonden werden belegd doch de historisch gegroeide achterdocht van andere bewoners was zo groot dat het gemeentebestuur het project schrapte en haar eigen plan trok.

Later zou blijken dat er achter de schermen werd gewerkt aan een andere visie, gebaseerd op geld en opportunisme. Verworvenheden werden overboord gegooid. Tegelijkertijd, en toen er voor argeloze gelovers nog niets aan de hand leek te zijn werd met een groots gebaar een door de gemeente binnengehaalde subsidie van de provincie bekend gemaakt. Bewoners van oudere panden aan het Veerplein en de Nieuwstraat zowel als van de Nieuwe Huizen aan de Rotterdamseweg zouden vijftig procent subsidie kunnen krijgen om hun panden te renoveren. Woningbouwverbetering heette het. Wederom alom acherdocht. Ik zelf was een van de optimisten die puttend uit de goede ervaringen uit het jonge verleden zich achter de nieuwe plannen van de gemeente schaarden. Er werd voor de zoveelste maal een nieuwe start gemaakt met een eerste vergadering in het atelier van To Kuyper in het voormalige wachtlokaal van het veerhuis , waar eind vorige eeuw Willy Sluiter woonde en zijn atelier had, aan het Veerplein. Doch na enkele bijeenkomsten bleek dat er achter de schermen veel gebeurd was en te gebeuren stond. Het Veerhuis, aanvankelijk geroemd om haar verleden bleek verkocht te zijn en zou worden gesloopt.

sluiter-hoogwater-sharpened.jpg (69179 bytes)  
toen het nog hoogwater op het Veerplein werd - Willy Sluiter1895

Verdere wensen met betrekking tot de neo-sanering betreffen het koppandje aan de Nieuwstraat. Momenteel is dit de best denkbare en historisch gegroeide beŽindiging van de bebouwing aan de Nieuwstraat. Deze straat bezit met het Veerplein de oudste overgebleven gevelwand van Zwijndrecht.

nieuwstraat13.jpg (13254 bytes)
De Nieuwstraat bezit de oudste overgebleven gevelwand van het oorspronkelijke centrum van Zwijndrecht. Erachter ziet men de vorige grote stedenbouwkundige misser: het veel te grote bouwvolume dat verrees na de sanering van het jugenstil hotel, Het Witte Paard.

Architect Malschaert ontwerper van een nieuwbouwplan voor deze gevoelige kop van de Nieuwstraat.

back

 


home    aanleiding    Schuitenwal    gezin wordt uit eigen woning gezet    omroep bijdrage    other links    ZwijndrechtEtc    ramen dichtgemetseld    landjepik in Zwijndrecht

see the sculpture of the Finnish sculptor Lucien den Arend
in POAM Sculpture Park

 

Google
 

 

 

 e-mail lucien*at*denarend.com

this site was developed by ZomerlustDesign
in cooperation with DutchDeltaDesign
Penttilš
Seppšlšntie 860  51200 Kangasniemi  Finland
+358 (0)15 684784